DESPEDIDA DE CURSO

Hai 9 meses pensabamos que quedaba moito por recorrer pero mira tí, xa temos aquí a recta final do curso.

Foi un ano esperemos de de transición cara a nova normalidade, que desexamos que sexa a tónica xeral para o 22-23.

Pero, como con todo o que remata, sempre está ben facer un balance global e para iso faltábanos por recompilar una serie de actividades que levaron a cabo varios departamentos que agora vos presentamos

Raquel Sierra Figueroa, profesora do departamento de tecnoloxía realizou estas dúas actividades co alumnado de FP Básica II, no módulo de Ciencias Aplicadas: 

ACTIVIDADE 1.- Aplicando o método científico

Tratábase de darlle resposta á seguinte pregunta: “A medida que as follas dunha árbore crecen ao longo, fano tamén ao ancho? É dicir, ¿o ancho da folla é proporcional á lonxitude da mesma?”

Para tal investigación, fixeron este guión de traballo:;

Actividade 1

Recoller follas na contorna do IES, arredor de 10, identificando as especies

Actividade 2

Secar as follas na aula

Actividade 3

Numerar as follas

Actividade 4

Tomar as medidas de cada folla e construir unha táboa de datos. Logo, gardar as follas medidas por se houbera que volver medilas

Actividade 5

Representar as medidas nun eixe de coordenadas. Obter a “nube de puntos”: ¿cal é o seu aspecto?

Responde á pregunta: ¿aumenta ao longo e ao ancho de xeito proporcional?

Actividade 6

Calcular a “folla media”

Será a que ten de longo a media de todas as xi e de ancho a media de todos os yi.. Usar a calculadora

Actividade 7

Representar na gráfica de puntos o punto correspondente á “folla media”

Actividade 8

Debuxar a recta que pasa por (0, 0) e polo punto que representa a “folla media”. ¿É a recta que parece acercarse máis a todos os puntos?

Actividade 9

Obter a ecuación desa recta: y = mx, que é a fórmula de crecemento da “folla media”. Para iso tes que calcular o valor da pendente “m”

Actividade 10

Escribe un informe para entregar

Posteriormente, presentaron un informe cos datos. Velaquí amosamos algunhas fotos do proceso:

A 2ª ACTIVIDADE afondou nas matemáticas. Con ela pretendíase traballar a xeometría de forma lúdica comprobando con axudas duns bricks a ralación de Euler:

caras + vertices = arestas + 2

C + V = A +2

O desenvolvemento da actividade e o resultado final foron estes:

Neste grupo tamén a profesora Patricia Blanco Vigo fixo co seu alumando de FP básica:

PRODUCIÓN ECOLÓXICA

A produción ecolóxica cada vez está máis de moda. Evitar produtos químicos como fertilizantes e praguicidas ou organismos xeneticamente modificados implica obter alimentos máis saudables e nutritivos, á vez que se respetan as dinámicas naturais dos ecosistemas.

O alumnado de FP Básica é consciente disto e, coa axuda da súa profesora Patricia están a cultivar verduras, hortalizas e plantas aromáticas deste xeito.

Ademais, durante os recreos, a comunidade educativa puido adquirir estes produtos por un módico prezo, sendo o alumnado deste ciclo o que leva as contas e aprende a xestionar os cartos.

Velaquí vemos unha foto deste mercadillo que se sitúa fronte á cafetería durante os tempos de lecer:

Hai que sinalar tamén que este alumnado xestiona un composteiro que serve tanto para depositar residuos como para extraer o abono resultante. Así, elaboran tamén compost, tan útil para o ciclo da produción ecolóxica.

Proseguindo copn esta liña de actividades moi prácticas, a mesma profesora axudoulle ao alumnado de FP básica na:

ELABORACIÓN DE XABÓN DE ROMEU CON GLICERINA

Queredes saber como elaborar xabón na casa? Podedes seguir esta receita:

E consegueu este resultado final

O outro profesor especialista en FP básica I, Mario Soto López fixo da matemática e a xardinaría unha combinación perfecta na actividade: 

“Replanteo de figuras xeométricas”

Dita proposta constistía no replanteo dunha zona axardinada, aprendendo a trazar distintas formas xeométricas como circunferencias, triángulos, curvas ou elipses.

Para isto, seguíronse planos como o seguinte:

Aquí podemos ver parte do traballo de campo:

O xefe do departamento de tecnoloxía, José Barcia Díaz, tamén contribuiu ao asunto facendo uso da impresora 3D para construir unha figura.

O primeiro paso consistiu en modelar a peza

Logo puxeron a andar a impresora

E finalmente aquí temos o resultado final

O departamento de matemáticas, moi activo  coma sempre, desenvolveu o tradicional traballo 

Pi-tuits

A elección do 14 de marzo para a celebración do Día das Matemáticas ten unha gran historia detrás. Hai máis de 30 anos, ao físico estadounidense Larry Shaw ocorréuselle enlazar o número π (pi), cuxas primeiras cifras son 3,14; co día 14 de marzo (en inglés estadounidense, a fecha escríbese 3/14). E desde aquela, dito día conmemora tan exacta ciencia.

Desde o Departamento de Matemáticas do IES Mugardos quixeron honrar esta data propoñéndolles aos alumnos que redactasen unha frase cuxas palabras tiveran tantas letras como indican as primeiras cifras do número Pi. É dicir, a primeira palabra tería 3 letras, a segunda 1, a terceira 4... e así consecutivamente ata ir creando unha curta frase, similar a un tuit.

Esta actividade levárona a cabo en colaboración co Equipo de Dinamización Lingüística, co Departamento de Filosofía e co Equipo de Biblioteca, que axudaron na difícil labor de elixir aos gañadores.

Velaquí podemos ver os pituits gañadores. ¡Noraboa!

En 1º ESO traballaron tamén a fotografía matemática

Logo da explicación dos contidos xeométricos relativos a este curso, propúxoselle ao alumnado de 1ºESO que observasen no seu entorno formas xeométricas, que as inmortalizaran en fotografías e as presentasen. Estas foron algunhas delas:

Círculo e liñas paralelas:

Círculo co centro e radios

Universo Triangular

Por outra banda tamén puxeron en marcha, en colaboración co Equipo da Biblioteca do centro, puxo en marcha un concurso de vídeos consistente en explicar algún contido matemático dunha maneira lúdica, diferente, animada, á que chamaron CONTANDO MATES.

Dita proposta tivo unha gran acollida polo alumnado do centro, e escoller os mellores vídeos foi moi complicado. Había que valorar o aspecto técnico, a dificultade da explicación realizada, así como a corrección lingüística, dado que era un requisito necesario que a lingua vehicular fose o galego.

Velaquí podemos ver algunha captura dos vídeos gañadores:

Daniela Corral Barro (1ºESO B) – Sucesión de Fibonacci e a súa presenza na natureza:

Alicia Fernández (1ºESO B) – Os fractais

Noa Montenegro (1ºBAC B) – Explicación sobre a orixe das unidades de medida

Juan e Emma (2ºBAC) – Os fractais

A visita da profesora Emma Villar a Polonia por mor dunha experiencia Erasmus+ aportou ideas metodolóxicas para levar a cabo co seu alumnado de 1ºESO, como por exemplo a construción duns corpos xeométricos cuxas plantillas de referencia foron facilitadas por profesorado de Varsovia. Alén do traballo manual que conleva o recorte, cosido e posta en pé do corpo, aproveitouse para traballar o clima da aula mediante a escritura, de defectos e virtudes nas aristas e caras dos corpos xeométricos, respectivamente. Desta maneira, non só se traballaron contidos matemáticos senón propostas de mellora da convivencia grupal.

A continuación, amosamos unhas fotos do procedemento de construción así como do resultado final.

Logo de explicar como calcular perímetros e áreas de figuras xeométricas sinxelas, o alumnado de 1ºESO saíu ao patio para identificar varias figuras xeométricas na contorna, como circunferencias, cadrados, rombos, trapecios... tomar medidas e por último, calcular tanto o seu perímetro como a súa área. Foi unha xornada lúdica e á vez moi produtiva, xa que foron conscientes de que estamos rodeados de xeometría, aínda que moitas veces non nos decatemos.

E con isto pechamos o "chiringuito" por este ano 

Xa só queda unha cousiña, que é darlle as grazas a todos os que, directa ou indirectamente, mantiveron vivo este fío do club de ciencias e puxeron ese grao de area co que estamos a levantar esta montaña ;-)

Boas vacacións

CREANDO MATERIA...

Hoxe xogamos un pouco a ser medio magos, medio deuses. Imos crear materia a partir doutra materia...bueno dito así queda moi pomposo pero só estamos a falar de facer unha reacción química...ese mecanismo tan marabilloso mediante o cal unhas cousas deixan de ser o que eran para pasar a ser outras ben distintas...

Desta volta os protagonistas son o ácido acético do vinagre e o bicarbonato sódico, que teñen a magnífica propiedadE de que cando se mesturan pasan a convertirse en acetato sódico e ácido carbónico que rapidamente se transforma en auga...E O QUE LLE INTERESA A ANGEL, un rapaz de 2ºESO: dióxido de carbono. Un gas ao que lle buscou unha curiosa utilidade. Mirade, mirade...

XOGANDO CON ELEMENTOS E OS SENTIMENTOS

Xa está ben de pensar que os científicos non temos sentimentos e os de letras non saben razoar...canto dano fan os clichés...

Nun intento por botar abaixo esa idea propuxémoslle ao alumnado de 3ºESO que construise unha táboa periódica. Pero esta táboa periódica tiña que ser especial porque, por un lado debía ser fiel á natureza propia da táboa química: debían aparecer os 118 elementos cos seus verdadeiros símbolos químicos. Pero por outra banda esas letras que conformaban os símbolos tiñan que permitirlles expresar ideas con sentido construíndo palabras clave que lle podíamos chamar simbras (un híbrido natural de símbolos e palabras) e logo escribir frases con esas letras clave. O único requisito sería que esas frases lograsen captar momentos, ideas, sentimentos, sensacións, calquera cousa relevante que este curso lle sucedera a cada un dos alumnos...

Resultado: podédelo leer todos nas imaxes que amosamos agora, que recollen por anacos esa estupenda táboa periódica. Hai de todo, pero desde logo saíron a flote cousas moi interesantes e reflexións máis maduras e profundas do que algún podería pensar en rapaces de 15 anos...

Grazas a todos por sorprendernos. 

Xa sabemos que a vida non se pode recoller en 118 instantáneas...pero hai ocasións nas que só con fixarse nos sináis podemos descifrar os camiños...ese camiños tan enrevesados que parece que a vida nos pon por diante.

Atentos aos sináis pois...

Veredicto do xurado

Despois da gran calidade das propostas, a verdade, resultou bastante dificil elixir gañador/a no I certame de fotografía científica levado a cabo entre o alumnado de 3ºESO. Pero finalmente xa temos gañadores: Foron Alejandro Cartelle coa feitizante imaxe dunha combustión, unha captura espectacular dun proceso irreversible. 

E Sandra Romero polo traballo encomiable de fotografía ao longo de diversas instantáneas entre a que salientamos esta que nos transforma unha inocente planta nunha estrutura de xeo fría e estrañamente perigosa...

De todos modos, na seguinte ligazón atopareches as razóns que nos levaron a escoller estas fotografías e tamén unhas cuantas máis que non merecían ser esquecidas porque dun xeito ou outro conseguiron transmitir algo máis alá do papel.

FOTOGRAFÍA CIENTÍFICA

Co gallo da ciencia en 3ºESO, e aproveitando que Marta González do departamento de Debuxo abordou a fotografía como técnica visual importante, o departamento de Física e Química uniuse a ela para organizar un certame de fotografía científica qeu despois de ver os resultados acadados, creemos que ben merece un oco dentro deste clube de ciencias porque sen dúbida logrou transmitir o interese pola ciencia a través da fotografía. Así que, grazas rapaces e rapazas...

E agora, relaxádevos nunha butaca cómoda, un bo vaso de...agua preto de vos e desfrutade do espectáculo pinchando aquí

http://www.edu.xunta.gal/centros/iesdemugardos/?q=system/files/exposici%C3%B3n%20fotogr%C3%A1fica%203%C2%BAESO-fotograf%C3%ADa%20e%20natureza.pdf

BUSCANDO AS ORIXES

Xa sabedes que hai unha moleculiña (máis ben moleculaza diría eu) que parece que contén a esencia de quen somos (moito habería que debatir sobre isto).

Sen dúbida algunha trátase da molécula máis importante das miles que ten un ser vivo e na procura de respostas, o alumnado de CAAP de 4ºESO, baixo a tutela da súa profesora, a dinámica Cristina Trillo, empezaron por intentar illala para estudiala.

A empresa podía ser algo complicada se o intentaban con humanos polo que se centraron mellor no reino vexetal. 

Os amorodos son unha posibilidade sinxela para este traballo e visualmente moi apetecibles e fotoxénicos, ja ja.

O proceso de extracción foi un éxito como podedes comprobar no seguinte vídeo

Parabéns a todos porque quedou unha actividade moi chula, formativa e significativa.

ESCAPANDO...DO TEDIO

Acabábase o trimestre e a algunha mente librepensadora ocorréuselle pechar aos alumnos nas clases antes das vacacións de Nadal. Non se irían para as súas casiñas se non daban atopado a chave liberadora resolvendo unha serie de preguntas e acertixos...bueno esa era a idea que escoitei, tampouco me fagades moito caso, que ao mellor son todo fakenews...(agora mesmo estou visualizando a escena dunha morea de adolescentes intentando saír a empurróns do instituto e non me convence, ja ja)

Como idea non estaba mal...a ver como organizábamos entón.

Aí xa entrou o equipo de biblioteca e tomou cartas no asunto. Os de teatro de 2ºBAC, que fan honor ao seu nome, puxeron o punto de elegancia ao asunto grazas a Olga Cabalar, á súa profesora.

Non me digades que non están de cine.

E con esa actitute un pelín de respecto metían

Eran os encargados de transmitir a información ao alumnado de cada clase (participaron todos)

Aí foi onde entramos os de club de ciencias para poñer o noso grao de area. Entre as probas que debían superar, os departamentos de Matemáticas, Bioloxía e Física e Química propuxeron unhas chea delas...e algunhas non eran tan sinxelas ehhh

3, 2, 1... e hala..aí os quedais¡¡¡

Os piratas coidaban que ninguén saíse da clase sen pasar as probas e ofrecían asesoramento aos navegantes (máis perdidos ás veces que un quinto nun día de permiso...grazas Joaquín) 

A algún debiulle pasar a idea pola cabeza e acortar o camño, pero claro, cando te miran así, calquera intentar facer trampas...

Dentro das clases as cousas desenvolvíanse con máis entusiasmo do esperado (a alegría vai por "barrios" como se soe dicir, pero en xeral a resposta foi excelente).

Na lectura das probas contamos coa axuda inestimable de Darth Vader (se non estaba xa a cousa seria cos piratas da pata de pau fora pois nada, métennos a este que es la "alegría de la huerta" dentro...como para intentar escapar, xa che digo)

A clase a escuras, os piratas na porta, o lado escuro presente, e xa para rematar a faena deste mal rollito o sitio estaba cheo de "estampitas" con algúns membros do equipo directivo axusticiados polos piratas "encargados del evento", ai meu Deus...un pouco de yuyu daba...

Pero o personal sobrepúxose ás circunstancias e tiraron "pa diante"...aínda que un pouco máis pa diante tirou a clase de 4ºESO B, que resultou gañadora.

Decisión xusta porque o tomaron a peito e amosaron un entusiasmo digno de salientar

Aquí os tedes en diferentes fases desta historia

Foi Espronceda o que os conduciu á saída grazas á súa canción do pirata, que resolveron un chisco antes que os de 2ºESO. Aí os temos na recta final

 

Na que lle sacaron unha cabeza de vantaxe

 

E despois de máis de dúas horas por fin algún viu a luz ao final do túnel e foino celebrar botándose unhas risas no partido de futbol profesorado-alumnado....pero esa é outra historia, aínda que curiosamente algún rematou tamén coas patas de pao...

En serio, parabéns a todos os que, dun xeito ou outro, contribuíron a levar a cabo esta actividade, novidosa no centro, no que non só moitos pasaron un rato moi agradable senón que tamén repasamos algunhas cousiñas das vistas no primeiro trimestre, e esquecemos por uns intres que o bicho segué aí fora...e non me refiro precesamente ao alien de Ridley Scott...

¡Felices Festas e coidádevos!